• S&P, Fitch, Moody’s ne kadar güvenilir? (4)

    S&P, Fitch, Moody’s ne kadar güvenilir? (4)
    Engin ÖZTÜRK

     

    3. Kredi derecelendirme kuruluşlarının tarihsel gelişimi

     

    Kredi derecelendirme kuruluşlarının faaliyete başlamaları 1800’lü yıllara kadar dayanmaktadır. Bu kuruluşlar, son yıllardaki kadar büyük bir organizasyona sahip olmasalar da o yıllarda da insanlar tarafından kabul görmüşlerdir. Kredi derecelendirme kavramı ilk olarak, 1837 yılında ABD ekonomisinde yaşanan ve etkileri yıllara yayılan finansal kriz sonrası Amerikan şirketlerinin verdikleri sözleri yerine getiremez hale gelmeleriyle ortaya çıkmıştır. (Hasbi, 2012, s.7). bu krizden kendisi de etkilenen New York’lu bir manifaturacı olan Lous Tapan, müşterilerinin mali durumunu tespit etmeye çalışmıştır. İlk olarak kendisi için yapmış olduğu bu değerlendirmelere diğer iş adamları tarafından da talep gelmesiyle bunu bir iş koluna çevirerek 1841’de bu sahada faaliyet gösteren ilk şirketi, Tüccarlar Ajansını (Mercantile Agency) kurmuştur (Haspolat, 2015, s.9). Böylece ABD’de yaşanan 1837-1841 kriz sonrası L. Tapan tarafından ilk rating şirketi kurulmuş oldu (Şirvan, 2004, s.3).

     

    Daha sonra 1900’da John Moody şirket bilgilerini derlediği “Moody’s Manuel of Industrial and Corporation Securities” adlı yatırımcılara yol gösterecek kitabı yayınlamıştır. Derecelendirme kavram olarak ilk defa Moody tarafından 1909 yılında semboller kullanılarak yapılmıştır (Toraman ve Yürük, 2014, s.130). Moody en yüksek kalitedeki borca “A”, orta kaliteye “B”, en düşük kalitedeki borca “C” derecelerini vermiştir (Tutar, F. Tutar, Eren, 2011, s.3). Daha sonra 1913 yılında şirketlerin performanslarını yayımlayan bir şirket olarak kurulan Fitch, 1924’te günümüzde kullanılan üç harfli derecelendirme çizelgesini piyasaya sunmuştur. Derecelendirmeler ABD Borsası’nın çöküşünün ardından ilk kez 1931 yılında düzenleyici amaçlarla kullanılmıştır. 1932’de Duff&Phelps, 1941’de ise Standart&Poor’s kurulmuştur (http://www.tcmb.gov.tr).

     

    Günümüzde derecelendirme kuruluşlarının geçerliliği ulusal düzeyde ya da uluslararası düzeyde olup olmadığı ile ölçülürken dünya ekonomisine yön veren altı tane uluslararası derecelendirme kuruluşu vardır. Bunlar; Moody’s (1909), Fitch (1913), Standart&Poor’s (1923) ve Duff&Phelp’ (1932), Japan Credit Rating Agency (JCR) ve Dagong Global Credit Rating (1994)’dir (Gülmez ve Gündoğan, 2014, s.67).

     

    Dünya’da ulusal, bölgesel ve global ölçekte pek çok sayıda derecelendirme kuruluşu bulunmaktadır. Ancak kredi derecelendirme kuruluşları günümüzde çok fazla sayıda olmalarına karşın, piyasalarda Moody’s, Standart and Poor’s ve Fitch kredi derecelendirme sektöründe hâkim kuruluşlardır (Karagöl ve Mıhçıokur, 2012:10).

     

    Yazarın Diğer Köşe Yazıları
    • Haber Ara

    • Gazete Manşetleri

  • Son Eklenen