• Siverekli Kürt Yazar Mehmed Uzun

    Siverekli Kürt Yazar Mehmed Uzun
    Siverekli Kürt Yazar Mehmed Uzun
    03.08.2018 Cuma

     

    Fatih SURUÇ

    DİYARBAKIR - Ünlü Kürt yazar Mehmed Uzun, 1953 yılında Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde doğdu. 1977 yılından itibaren İsveç'te sürgün hayatı yaşamaya başladı.1981'de Uzun'un Kürtçe, Türkçe ve İsveççe yazdığı kitapları 20'ye yakın dilde yayınlandı. İsveç Pen Kulübü ve Dünya Gazeteciler Birliği üyeliği yapan Uzun, uzun bir süre İsveç Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliği görevini yürüttü. 1977 yılından 2007 yılına kadar Avrupa’da, İsveç’te yaşadı.Kürtçe, Türkçe ve İsveççe edebi çalışmalarıyla çok dilli, çok kültürlü olan Mehmed Uzun, uzun yıllar İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliğini yaptı. Ayrıca İsveç ve Uluslararası Pen Kulüplerinde aktif olarak çalışmıştır. İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliğinin de üyesiydi.Bugüne kadar Kürtçe yedi roman yazan Mehmed Uzun’un romanları çeşitli dillere çevrildi. Denemeleri de çeşitli dergi ve gazetelerde yirmiye yakın dilde yayınlandı. Mehmed Uzun, “Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık” romanı ve “Nar Çiçekleri” adlı deneme kitabı ile ilgili olarak 2001 baharında yargılandı ve aklandı. Aynı yıl Türkiye Yayıncılar Birliğinin her yıl verdiği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü’nü, roman sanatına ilişkin belirleyici katkılarından dolayı Berlin Kürt Enstitüsü’nün Edebiyat Ödülünü, yarattığı edebiyat ve sözün özgürlüğüne ilişkin duruşundan dolayı İskandinavya’nın en önemli ödüllerinden olan Torgny Segerstedt Özgürlük Kalemi Ödülü’nü ve 2002’de İsveç kültür yaşamına sunduğu değerli katkılarından dolayı İsveç Akademisi’nin Stina-Erik Lundeberg Ödülünü aldı.1985 yılından bu yana romanlarını kaleme alan Uzun hakkında, Türkiye’de çok sayıda dava açıldı. 1981’de Türk vatandaşlığından atıldı ve 1992 yılına kadar Türkiye’ye gelemedi.Yakalandığı mide kanseri nedeniyle uzun süre tedavi gören Uzun, 11 Ekim 2007 günü Diyarbakır’da yaşamını yitirdi. 13 Ekim günü Diyarbakır Ulu Camii’nde kılınan cenaze namazı ardından, cami önündeki kalabalığa sırasıyla Yaşar Kemal, Şerafettin Elçi, Ahmet Türk ve Osman Baydemir’in yaptığı konuşmaların ardından Diyarbakır Mardinkapı Mezarlığı’na defnedildi.

     

    ESERLERİ

     

    Tu (Sen), Roman, (1985)

    Mirina Kalekî Rind (Yaşlı Rind’in Ölümü), Roman, (1987)

    Siya Evînê (Yitik Bir Aşkın Gölgesinde), Roman, (1989)

    Rojek ji Rojên Evdalê Zeynikê (Evdalê Zeynikê’nin Günlerinden Bir Gün), Roman, (1991)

    Destpêka Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyatına Giriş), İnceleme, (1992)

    Hêz û Bedewiya Pênûsê (Kalemin Gücü ve Görkemi), Denemeler, (1993)

    Mirina Egîdekî (Bir Yiğidin Destanı), Destan-Ağıt, (1993)

    Världen i Sverige (Tüm Dünya İsveç’te), Edebiyat Antolojisi, M. Grive ile Birlikte, (1995)

    Antolojiya Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyat Antolojisi), Antoloji, iki cilt, (1995)

    Bîra Qederê (Kader Kuyusu), Roman, (1995)

    Nar Çiçekleri, Deneme, (1996)

    Ziman û Roman (Dil ve Roman), Söyleşiler, (1997)

    Bir Dil Yaratmak, Söyleşiler, (1997)

    Dengbêjlerim, Deneme, (1998)

    Ronî Mîna Evîne – Tarî Mîna Mirinê (Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık), Roman, (1998)

    Zincirlenmiş Zamanlar Zincirlenmiş Sözcükler, Deneme, (2002)

    Dicle’nin Sesi I – Hawara Dîcleyê (Dicle’nin Yakarışı), Roman, (2002)

    Diclenin Sesi II – Dicle’nin Sürgünleri, Roman, (2003)

    Ruhun Gökkuşağı, Roman, (2005)

    SON ZAMANLARI

    "Ölmeye değil, yaşamaya geldim" diyerek 2006 yılında Diyarbakır'a döndü. Diyarbakır'da doktorlarının gözetiminde 15 ay süresince dolu dolu yaşadı .Uzun, adına düzenlenen konferansta, "Ömrüm yeterse yeni bir kitap yazmak istiyorum ve bu kitaba 'Mağlupların Anlatısı' adını vereceğim" dediği kitabını tamamlayamadan, yakalandığı mide kanseri sonucu 11 Ekim 2007 tarihinde Diyarbakır'da hayata veda etti. Uzun, demokrasi ve barış mücadelesini de sürgün hayatı boyunca sürdürdü. Cenazesi onbinlerin katılımıyla Diyarbakır Mardinkapıda’ ki mezarlığa defnedildi. Tabutunun başında Uzun'un kendi vasiyeti üzerine yaşamı boyunca" baba" diye hitap ettiği ünlü yazar Yaşar Kemal, siyasetçi Ahmet Türk ile Şerafettin Elçi, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir'in evsahipiğinde konuşmalarıyla uğurladılar Mehmed Uzun'u. 55 yaşında hayata veda eden Modern Kürt Edebiyatı nın öncülerinden usta yazar Uzun, edebiyatı ile geride sekizi roman olmak üzere 20'ye yakın dile çevrilmiş eserler bırakarak aramızdan ayrılan  Eserleri birçok dünya diline çevrildi.Yazar Mehmed Uzun ölüm tarihi olan 2007'den bu yana her yıl dostları, yazar arkadaşları, ailesi ve sevenlerince Diyarbakır Mardinkapıdaki mezarı başında 11 Ekim günü vefat saati olan saat 11'de anılıyor.

    • Haber Ara

    • Gazete Manşetleri

  • Son Eklenen