• Hanım Kastalı

    Hanım Kastalı
    Hanım Kastalı
    01.07.2018 Pazar

     

    Mezopotamya’da Anadolu kültürlerinin geçiş noktası olan Diyarbakır, binlerce yıllık tarihi ile Dicle’nin suladığı bu topraklarda birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.

    Hanları, köprüleri, hamamları, camileri, kiliseleri, surları ve su kastallarıyla geçmişin tüm izlerini bizlere cömertçe sergileyen şehirdir.

    Bu hafta sizlere geçmişten günümüze çok az sayıda kalan ve Mardin kapı mezarlığının alt tarafında, Hevsel Bahçeleri ile Dicle Nehrini, On Gözlü Köprüyü tepeden gören son dönemde restore edilen Hanım Kastalını yazmaya çalışacağım.

    Diyarbakır’da 70 yıl öncesi Sur içindeki evlerde içme suyu bulunmadığından sadece avluda kuyu suyunu çeken tulumbalar bulunurdu.

    İçme suyu ihtiyacı ise hemen hemen her sokakta bulunan kastallardan karşılanırdı.

    O dönemde su kastalları Diyarbakır için önemli imarlardı. Üzerinde musluğu olmayan pikten yapılmış geniş ağız yapısı ile oluk oluk Karacadağ’ın eteklerinden gelerek akan bu kaynak suyun ayrı bir lezzeti olduğu söylenir.            

    Sabah uyanır uyanmaz çift tenekeyi, sitilleri ya da bebeneyi alan kastal başındaydı. Hal hatırın sorulduğu, dertlerin paylaşıldığı, az da olsa mahallenin güzel kızlarının sevgilisini gördükleri, bakıştıkları, tenekelerin, sitillerin nizami şeklini bozmadan sıralandığı, iki lafın belinin kırıldığı, dedikodu kazanının olduğu yerdi kastal başı.

     

     

    1923 Diyarbakır doğumlu şair Muharrem Güler ile bu konuda yapmış olduğum sohbette, Kış aylarında hava çok soğuk olması nedeniyle evdeki birikmiş olan sularda çok soğuk olurdu. Bende her gün okula giderken kastalın suyu daha sıcak olduğundan elimi yüzümü hep o suyla yıkardım,  ifadesini kullandı.        Bu yazıma konu olan şiiri için kendisine buradan çok teşekkür ediyorum. SEVGİYLE KALIN...                                        

     

    HATUN KASTALI

    HATUN KASTALINA İNDİM SU İÇTİM,

    DELİ BARDAĞANDAN BİR DESTE BİÇTİM

    KANİYA GÜZEDEN AŞAĞI GEÇİM

    DİYARIMA NELER NELER YAPAYIM

     

    CİN ALİYE VARDIM ARKLAR KURUMUŞ

    DUT KUŞLARI KURU DALDA UYUMUŞ

    GÜZEL EFSELİMİN KADERİ BUYMUŞ

    DİYARIMA NELER NELER YAPAYIM

     

    DİCLE KENARINDA KARPUZ TARLASI

    DELİ GÖYNÜMDEYMİŞ AŞKIN SEVDASI

    UNUTULURMU HİÇ HÜLLE SEFASI

    DİYARIMA NELER NELER YAPAYIM.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

    • Haber Ara

    • Gazete Manşetleri

  • Son Eklenen